PHỤC HỒI CHỨC NĂNG HỘI CHỨNG ĐUÔI NGỰA

Hội chứng đuôi ngựa là một cấp cứu ngoại thần kinh phức tạp. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh nhân sẽ liệt vận động kèm rối loạn cảm giác, dinh dưỡng ở một hoặc hai chân và vùng sinh dục hậu môn, rối loạn cơ tròn bàng quang.

ĐẠI CƯƠNG

Khái niệm

Hội chứng đuôi ngựa là một cấp cứu ngoại thần kinh phức tạp. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh nhân sẽ liệt vận động kèm rối loạn cảm giác, dinh dưỡng ở một hoặc hai chân và vùng sinh dục hậu môn, rối loạn cơ tròn bàng quang. Các triệu chứng của hội chứng đuôi ngựa xuất hiện nhanh chóng và thường phối hợp với nhau ở nhiều mức độ: đau vùng thắt lưng hông, chi dưới, rối loạn cảm giác, vận động…

Nguyên nhân

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng, hẹp ống sống, u dây thần kinh vùng đuôi ngựa, u ống nội tủy vùng đuôi ngựa.

Phân loại

Hội chứng đuôi ngựa cao (hội chứng đuôi ngựa trên hay hội chứng đuôi ngựa toàn bộ, tổn thương từ L1 đến S5)

Liệt mềm hai chi dưới.

Rối loạn cảm giác ở mông và hai chi dưới.

Rối loạn cơ vòng kiểu ngoại vi.

Hội chứng đuôi ngựa giữa (tổn thương từ L3 – S5)

Liệt gấp, duỗi cẳng chân.

Liệt hoàn toàn bàn và ngón chân.

Rối loạn cảm giác mông, sau đùi, toàn bộ cẳng chân và toàn bộ bàn chân.

Rối loạn cơ vòng kiểu ngoại vi.

Hội chứng đuôi ngựa thấp (hay dƣới, tổn thương từ S3 đến S5)

Rối loạn cảm giác vùng yên ngựa (thường có kèm theo đau và dị cảm).

Rối loạn cơ vòng kiểu ngoại vi.

CHẨN ĐOÁN

Các công việc của chẩn đoán

Chỉ định xét nghiệm cận lâm sàng

MRI (chụp cộng hưởng từ) cột sống thắt lưng và vùng đuôi ngựa.

Chụp cột sống thắt lưng thẳng, nghiêng, chếch 3/4;

Chụp tủy cản quang với thuốc cản quang

Chẩn đoán xác định

Triệu chứng lâm sàng: tùy vào vị trí tổn thương

Liệt mềm hai chi dưới

Rối loạn cảm giác ở mông và hai chi dưới

Rối loạn cơ vòng kiểu ngoại vi.

Chụp cộng hưởng từ cột sống thắt lưng và vùng đuôi ngựa: Thoát vị đĩa đệm, u dây thần kinh hoặc u nội tủy vùng đuôi ngựa.

Chẩn đoán phân biệt

Viêm đa rễ đa dây thần kinh

Chẩn đoán nguyên nhân

Thoát vị đĩa đệm vùng thắt lưng

Là nguyên nhân chính của chèn ép vùng đuôi ngựa.

Bệnh thường xuất hiện ở độ tuổi lao động (35 - 55 tuổi), nam giới mắc bệnh nhiều hơn nữ. Bệnh thường diễn biến đột ngột, đôi khi không đau, có lúc lại phối hợp với đau thần kinh tọa dữ dội. Triệu chứng thường ở một bên (một nửa hội chứng đuôi ngựa). Nguyên nhân gây thoát vị đĩa đệm có thể do chấn thương cột sống; bê vác nặng hoặc sai tư thế; tuổi cao và một số bệnh lý cột sống bẩm sinh hoặc mắc phải như gai đôi, thoái hóa, gù vẹo cột sống cũng là yếu tố thuận lợi gây thoát vị đĩa đệm. Chụp MRI cho phép đánh giá vị trí, số lượng, mức độ thoát vị và mức độ chèn ép. Tùy theo mức độ thoát vị đĩa đệm nhiều hay ít, một tầng hay đa tầng mà có thể áp dụng phương pháp điều trị nội khoa đơn thuần (dùng thuốc giảm đau paracetamol hay chống viêm giảm đau không corticoid; thuốc giãn cơ; vitamin; tập phục hồi chức năng; châm cứu…) hay phối hợp với điều trị ngoại khoa (phẫu thuật mổ mở hay kỹ thuật giảm áp đĩa đệm bằng laser qua da).

Hẹp ống sống

Khoảng 15% các trường hợp đau rễ thắt lưng hông có liên quan đến hẹp ống sống. Kích thước trước sau của ống sống thắt lưng bình thường khoảng từ 13 - 15mm, nếu kích thước trước sau dưới 13mm là hẹp ống sống. Người bệnh thấy đau hoặc dị cảm hai chân (đi khập khiễng cách hồi) xuất hiện sau một khoảng đi bộ một vài trăm mét (phải dừng lại) hay ở tư thế đứng lâu hoặc rối loạn cơ tròn bàng quang. Nguyên nhân bao gồm hẹp ống sống bẩm sinh, nặng lên do thoái hóa và thoát vị đĩa đệm; gãy hoặc xẹp đốt sống; viêm đốt sống; quá phát dây chằng vàng… Phương pháp điều trị bao gồm nội khoa phối hợp với cắt bỏ dây chằng vàng của ống sống vùng thắt lưng.

U dây thần kinh vùng đuôi ngựa

Đây là nguyên nhân trong màng cứng hay gặp của hội chứng đuôi ngựa. Hầu hết các trường hợp u dây thần kinh vùng đuôi ngựa đều có kết quả tốt khi cắt bỏ sớm khối u.

U ống nội tủy vùng đuôi ngựa

Là loại u hay gặp, được sinh ra từ vùng tận cùng của tủy sống và tổn thương tăng dần, chiếm toàn bộ túi cùng thắt lưng làm cho phẫu thuật khó khăn.

PHỤC HỒI CHỨC NĂNG VÀ ĐIỀU TRỊ

Nguyên tắc phục hồi chức năng và điều trị

Phòng ngừa và điều trị các thương tật thứ cấp sau khi bị bệnh.

Phục hồi chức năng vận động, bàng quang và đường ruột bằng các phương pháp.

Hướng nghiệp cho bệnh nhân khi ra viện.

Các phương pháp và kỹ thuật phục hồi chức năng

Vận động trị liệu

Các bài tập vận động dựa vào lượng giá lực cơ, tầm vận động khớp nhằm cải thiện lực cơ, tầm vận động khớp, tăng cường hoạt động chức năng.

Huấn luyện di chuyển

Dụng cụ chỉnh trực

Nẹp cẳng bàn chân (AFO) trợ giúp dáng đi.

Phục hồi chức năng bàng quang

Điều trị bàng quang thần kinh dựa trên kết quả đo niệu động học

Mục tiêu:

Làm rỗng bàng quang thường xuyên và hoàn toàn

Giúp bệnh nhân kiểm soát được tiểu tiện.

Tránh các biến chứng nhiễm trùng tiết niệu

Tránh gây trào ngược từ bàng quang lên thận.

Các biện pháp PHCN

Bài tập cơ đáy chậu, cơ thành bụng

Thông tiểu

Sonde tiểu lưu

Sonde tiểu cách quãng

Điều trị tại phòng khám Vĩnh Đức

Phòng khám Vĩnh Đức là một trong những phòng khám không những đảm bảo chất lượng chuyên môn với đội ngũ y bác sĩ, hệ thống trang thiết bị công nghệ hiện đại mà còn nổi bật với dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp; không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn.

Quý khách hàng có nhu cầu thăm khám, chữa bệnh có thể liên hệ trực tiếp: 0909454347

Hoặc đến địa chỉ: 363 Lê Trọng Tấn, Phường Sơn Kỳ, Tân Phú, Thành Phố Hồ Chí Minh

Phục hồi chức năng đường ruột

Mục tiêu:

Tạo được thói quen hoạt động (chương trình định kỳ) của đường ruột

Hạn chế tối thiểu các thương tật thứ cấp của đường ruột (trĩ, nứt kẽ hậu môn...)

Biện pháp:

Để kiểm soát đại tiện cần chế độ ăn uống, tập luyện và hoạt động bài tiết điều độ.

Điều độ: tập cho ruột hoạt động điều độ ở một thời điểm nhất định trong ngày hoặc cách ngày.

Chế độ ăn: chọn thức ăn phù hợp với người bệnh

Chế độ tập luyện:

Dùng ngón tay móc phân ra ngày/lần.

Cho ngồi bô hoặc tolet, nếu không ngồi được cho nằm nghiêng trái.

Cho thức ăn làm phân đặc lại

Các điều trị khác

Thuốc: Nhuận tràng, giảm đau thần kinh, …

Điều trị đau thần kinh

Tâm lí trị liệu.

Âm nhạc trị liệu

Phục hồi chức năng tình dục

Phương pháp ép

Thiết bị dính

Muse

Máy rung

Phương pháp tiêm Prostaglandin vào thể hang

Thuốc uống

Phương pháp bơm chân không

Phẫu thuật

THEO DÕI VÀ TÁI KHÁM

Theo dõi

Tình trạng liệt về vận động và mất cảm giác

Tình trạng rối loạn đại tiểu tiện

Tình trạng đau

Tái khám: Sau 3 - 6 tháng

Hotline: 0909 45 43 47
Close